Info over deze afbeelding
NGC 2768 is een sterrenstelsel in het sterrenbeeld Ursa Major. In tegenstelling tot spiraalsterrenstelsels met hun elegante armen en actieve sterrenvorming, worden elliptische sterrenstelsels zoals NGC 2768 gedomineerd door oudere stellaire populaties en hebben ze een gladde, langwerpige uitstraling. In het hart van dit sterrenstelsel ligt een superzwaar zwart gat miljoenen keer zo zwaar als onze zon, actief voedend met het omliggende materiaal en energieke stralen van deeltjes en straling uit zijn actieve galactische kern. Deze straaljagers, gelanceerd vanuit de directe omgeving van het zwarte gat, strekken zich ver buiten het zichtbare sterrenstelsel uit en kunnen over grote afstanden worden gedetecteerd. NGC 2768 dient als een belangrijk voorbeeld van hoe superzware zwarte gaten hun gaststelsels en de omliggende intergalactische omgeving beïnvloeden.
Wetenschappelijke betekenis
NGC 2768 bezet een wetenschappelijk belangrijke niche als een elliptisch sterrenstelsel met een lage helderheid actieve galactische kern (AGN). De meeste elliptische sterrenstelsels worden beschouwd als 'rood en dood', gedomineerd door oude sterren met weinig voortdurende activiteit. De kern van NGC 2768 en de centrale stof- en gasstructuren van NGC 2768 vormen echter een uitdaging voor dit simplistische beeld, waaruit blijkt dat zelfs ogenschijnlijk rustige ellipticanen aanzienlijke activiteit kunnen herbergen. De AGN-radiostralen van het sterrenstelsel geven een nabijgelegen voorbeeld van AGN-feedback, het proces waarbij energie uit een supermassief zwart gat het omringende gas verwarmt en verwijdert, waardoor de toekomstige sterrenvorming mogelijk wordt onderdrukt. Het begrijpen van AGN feedback is cruciaal om uit te leggen waarom enorme elliptische sterrenstelsels stopten met het vormen van sterren en waarom de meest massieve sterrenstelsels niet eens groter zijn dan waargenomen. NGC 2768 vertoont ook Kinematisch losgekoppelde componenten en zijn innerlijke stellaire banen draaien in een andere richting dan de buitenste regionen en leveren sterk bewijs voor een fusie in het verleden die zijn interne dynamiek herschikte.
Opmerkingen
Hubble observeerde NGC 2768 met behulp van de Wide Field and Planetary Camera 2 (WFPC2) in meerdere optische filters om de gladde stellaire envelop van het sterrenstelsel en de kenmerkende centrale stofstructuur vast te leggen. Breedbandfilters in zichtbare golflengten onthulden de verspreiding van oudere stellaire populaties, terwijl smalbandbeeldvorming de geïoniseerde gasemissie van de actieve kern hielp detecteren. De hoge hoekresolutie van Hubble was essentieel voor het scheiden van de compacte kernbron van het omringende sterrenlicht en voor het oplossen van de fijne stofbanen die door de kern van het sterrenstelsel lopen. Aanvullende waarnemingen bij radio- en röntgengolven van andere waarnemingsposten gaven een multigolflengtebeeld van de AGN-activiteit.
Locatie in het heelal
Constellatie
Ursa Major
Afstand tot de aarde
65 miljoen lichtjaar
Leuke feiten
- 1
NGC 2768 is geclassificeerd als een LINER galaxy (Low-Ionization Nuclear Emission-line Region), wat betekent dat het centrale zwarte gat actief accreteert materiaal maar in een veel lager tempo dan een volledige quasar.
- 2
Ondanks dat NGC 2768 geclassificeerd is als een elliptisch sterrenstelsel, bevat het een ongewone schijf stof en gas in het midden, wat suggereert dat het een kleinere gasrijke melkweg in het verleden heeft ingeslikt.
- 3
Het superzware zwarte gat in het centrum van NGC 2768 heeft een massa geschat op ongeveer 200 miljoen keer die van onze zon, waardoor het aanzienlijk zwaarder is dan het centrale zwarte gat van de Melkweg.
Beeld door: NASA, ESA, Hubble Ruimtetelescoop
