Info over deze afbeelding
Dit prachtige beeld onthult de kosmische nasleep van Supernova 1987A, de dichtstbijzijnde supernova sinds de uitvinding van de telescoop, die een ring van gas verlicht als parels aan een hemelse ketting. Deze briljante 'hotspots' vormen waar de supernova's blastgolf, die met meer dan een miljoen mijl per uur reist, in een ring van dicht gas slaat die de stamhoofdster ongeveer 20.000 jaar voor zijn explosieve dood heeft verdreven. Elke botsing comprimeert en verwarmt het gas tot miljoenen graden, waardoor het intense straling uitzendt over het elektromagnetische spectrum. De ring zelf is een fossiel verslag van het massaverlies van de stervende ster tijdens zijn laatste evolutionaire stadia, toen een snelle stellaire wind een holte uithakte in een eerder uitgeworpen langzame wind. Supernova 1987A, die op 23 februari 1987 in de Grote Magelhaense Wolk ontplofte, is sinds de lancering van de telescoop continu gevolgd door Hubble, waardoor een ongekende tijd-lapse film van de overblijfselen van supernova ontstond.
Wetenschappelijke betekenis
Supernova 1987A is de belangrijkste supernova in de moderne astronomische geschiedenis, die de eerste kans biedt om een relatief nabijgelegen stellaire explosie met moderne instrumenten te bestuderen en de evolutie ervan gedurende decennia in detail te volgen. De detectie van neutrino's uit de gebeurtenis bevestigde theorieën van kern-instorting supernovae en toonde aan dat massieve sterren produceren neutronen sterren (of zwarte gaten) wanneer ze exploderen. Hubble's multi-decade monitoring heeft de progressieve verlichting van de equatoriale ring aan het licht gebracht toen de blastgolf zich uitbreidde om dichter materiaal te bereiken, waarbij het aantal hotspots en de helderheid in de jaren negentig en 2000 gestaag toenam. De drievoudige ringstructuur die zichtbaar is in bredere beelden, bestaande uit de binnenste equatoriale ring en twee buitenste ringen die een zandloper vormen, onthult de complexe pre-supernova massa-verlies geometrie en daagt stellaire evolutiemodellen uit. De zoektocht naar een overlevende neutronenster in het explosiecentrum gaat verder, met recente infraroodwaarnemingen die suggereren dat een compact object verborgen kan zijn in het groeiende puin. SN 1987A dient als Rosetta Steen voor het interpreteren van waarnemingen van meer verre supernovae.
Opmerkingen
Hubble observeert Supernova 1987A sinds 1990 regelmatig met behulp van opeenvolgende generaties camera's, waarbij de evolutie van de hotspots van de ring wordt gevolgd terwijl de ontploffingsgolf geleidelijk het omliggende materiaal verlicht. Deze afbeelding werd vastgelegd met behulp van de Advanced Camera for Surveys (ACS) met filters die gevoelig zijn voor emissie van waterstof en andere elementen geïoniseerd door de schok. Uit de tijdreeks Hubble -waarnemingen bleek dat hotspots voor het eerst verschenen rond 1995 toen de ontploffingsgolf begon te botsen met dichte uitsteeksels die zich naar binnen uit de ring uitstrekten. Aanvullende waarnemingen met radiotelescopen op de grond en de Chandra X-ray Observatory brachten de synchrotron en thermische röntgenstraling van het geschokte materiaal in kaart, wat een volledig beeld geeft van de schokfysica.
Locatie in het heelal
Constellatie
Dorado (Grote Magelhaense wolk)
Afstand tot de aarde
160.000 lichtjaar
Leuke feiten
- 1
SN 1987A was enkele maanden zichtbaar voor het blote oog van het zuidelijk halfrond, en bereikte een piekhelderheid van magnitude 3 en ongeveer zo helder als een matig heldere ster.
- 2
De supernova werd veroorzaakt door de ineenstorting en explosie van een blauwe supergiant ster genaamd Sanduleak -69° 202, die een massa had ongeveer 20 keer die van de zon.
- 3
Neutrino detectoren op Aarde registreerden een uitbarsting van deeltjes van SN 1987A ongeveer drie uur voordat het zichtbare licht arriveerde.De eerste detectie van neutrino's van buiten ons zonnestelsel.
Beeld door: NASA, ESA, Hubble Ruimtetelescoop
