Info over deze afbeelding
Dit beeld toont details van een van de meest ongewone nevels die we kennen in onze Melkweg. Gecatalogeerd als HD 44179, wordt deze nevel vaker de "Red Rechthoek" genoemd vanwege zijn unieke vorm en kleur zoals gezien door telescopen op de grond. Hubble's scherpere zicht onthult dat de nevel eigenlijk geen rechthoek is, maar eerder een X-vormige structuur bestaande uit twee kegelvormige uitstromen uit het centrale binaire sterrenstelsel. De kenmerkende loop-achtige patronen zichtbaar in de kegels lijken op de sporten van een ladder en worden verondersteld om opeenvolgende episodes van massa-uitwerpen van de stervende ster vertegenwoordigen. De levendige rode kleur is afkomstig van ongebruikelijke organische moleculen in het uitstromende gas, met inbegrip van onverzadigde aromatische koolwaterstoffen complexe koolstofverbindingen die bouwstenen voor de chemie van het leven zelf kunnen vertegenwoordigen.
Wetenschappelijke betekenis
De Rode Rechthoeknevel vertegenwoordigt een kritieke overgangsfase in de stellaire evolutie, bekend als de protoplanetaire nevelfase, het korte interval tussen de asymptotische gigantische tak (AGB) fase, wanneer een zonachtige ster zijn buitenste lagen werpt, en de planetaire nevelfase, wanneer de blootgestelde stellaire kern het uitgeworpen materiaal ioniseert. Deze transitie wordt slecht begrepen omdat het snel plaatsvindt in astronomische termen, die slechts enkele duizenden jaren duren, waardoor objecten als de Rode Rechthoek uitzonderlijk waardevol zijn voor het bestuderen van de fysische en chemische processen die planetaire nevels vormen. De X-vormige biconische morfologie van de nevel wordt geproduceerd door een dichte equatoriale stoftorus die het uitstromende gas in twee tegengestelde kegels samensmelt, een geometrie die onthult hoe binaire sterinteracties en schijfvorming de vorming van nebular enveloppen beïnvloeden. De rode rechthoek is ook opmerkelijk voor het bevatten van een rijke inventaris van organische moleculen, waaronder polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAH's) en mogelijk zelfs proto-fullerene verbindingen. Deze koolstofrijke moleculen worden verspreid in het interstellaire medium als de nevel uitdijt, waardoor toekomstige generaties van sterrenvormende wolken worden bezaaid met de complexe chemie die uiteindelijk bijdraagt aan de vorming van organische materialen op planeten zoals de Aarde.
Opmerkingen
Deze afbeelding is vastgelegd met Hubble's Wide Field and Planetaire Camera 2 (WFPC2) in meerdere smalband- en breedbandfilters. De waarnemingen losten de X-vormige biconische structuur en het ladder-achtige looppatroon voor de eerste keer op, waardoor ons begrip van de geometrie van de nevel veranderde van de rechthoekige vorm die wordt voorgesteld door grondafbeeldingen. Polarimetrische waarnemingen toonden aan dat een groot deel van het licht van de nevel wordt weerspiegeld door sterrenlicht verspreid door stofkorrels in de kegelwanden, terwijl spectroscopische gegevens de moleculaire soorten identificeren die verantwoordelijk zijn voor de opvallende rode emissie. Het centrale binaire sterrenstelsel blijft gedeeltelijk verduisterd door de rand-on equatoriale stoftorus, die direct zichtbaar licht van de stellaire kernen blokkeert.
Locatie in het heelal
Constellatie
Monoceros
Afstand tot de aarde
2.300 lichtjaar
Leuke feiten
- 1
De Rode Rechthoek is een van de weinige bekende bronnen van de mysterieuze Extended Red Emission (ERE) een brede band van rode fluorescentie verondersteld te komen uit koolstof nanodeeltjes of polycyclische aromatische koolwaterstoffen opgewonden door ultraviolet sterrenlicht.
- 2
De ladder-achtige sporten zichtbaar in de X-vormige uitstroom zijn verdeeld met opmerkelijk regelmatige intervallen, wat suggereert dat ze werden geproduceerd door periodieke massa-uitwerpen gebeurtenissen optreden ongeveer om de paar honderd jaar als de centrale ster pulseerde en werpen zijn buitenste lagen.
- 3
Ondanks zijn naam is de Rode Rechthoek eigenlijk niet rechthoekig, de vorm bleek boxy in vroege grondbeelden, maar Hubble onthulde zijn ware X-vormige biconische structuur, waaruit blijkt hoe beperkte resolutie astronomen kan misleiden over de ware geometrie van kosmische objecten.
Beeld door: NASA, ESA, Hubble Ruimtetelescoop
