Info over deze afbeelding
Galaxy ESO 510-G13 toont een dramatisch voorbeeld van een gekromd spiraalstelsel dat bijna random wordt gezien, ongeveer 150 miljoen lichtjaar verderop in het sterrenbeeld Hydra. Terwijl de meeste spiraalvormige sterrenstelsels een dunne, vlakke stofstrook vertonen die hun schijf doorsnijdt, is de schijf van ESO 510-G13 opvallend gebogen en verdraaid, en buigt duidelijk weg van het verwachte vlak. Deze scherpe kromming is overtuigend bewijs dat het sterrenstelsel relatief recent een gravitatie-interactie of fusie heeft ondergaan met een kleinere naburige melkwegstelsel en nog steeds bezig is het te verteren. De zwaartekracht verstoort de schijf van het sterrenstelsel. Gedurende honderden miljoenen jaren, dynamische wrijving en zwaartekracht ontspanning zal uiteindelijk leiden tot de vervormde schijf terug te vestigen in een vlakke configuratie, het wissen van het zichtbare bewijs van de ontmoeting.
Wetenschappelijke betekenis
ESO 510-G13 is een leerboekvoorbeeld van hoe het sterrenstelsel de galactische structuur hervormt, waardoor het een belangrijk object is voor het testen van theoretische modellen van gravitatiedynamiek. De scherpe warp levert direct observationeel bewijs voor het hiërarchische model van melkweggroei, waarin sterrenstelsels hun massa opbouwen door kleinere satellietstelsels op te bouwen. Computersimulaties voorspellen dat de accretie van een meegaand sterrenstelsel precies dit type vervormde schijfmorfologie kan produceren, en waarnemingen van ESO 510-G13 zijn gebruikt om deze modellen te kalibreren en te verfijnen. De stofbaan die zichtbaar is in de vervormde schijf laat astronomen ook toe te onderzoeken hoe interstellair materiaal reageert op grootschalige gravitatiestoringen. Het begrijpen van dergelijke warpdynamica is cruciaal voor het interpreteren van de structuur van verre sterrenstelsels waargenomen bij eerdere kosmische tijdperken, toen fusiepercentages aanzienlijk hoger waren.
Opmerkingen
Deze afbeelding werd vastgelegd met Hubble's Wide Field and Planetary Camera 2 (WFPC2) door middel van breedbandfilters in blauw, groen en infrarood licht om een true-color composiet te bouwen. De randoriëntatie van het sterrenstelsel was bijzonder gunstig voor het onthullen van de vervormde stofstrook tegen de heldere stellaire bol en schijf. Lange blootstellingstijden waren nodig om de zwakke buitengebieden van de vervormde schijf vast te leggen, waar de oppervlaktehelderheid sterk afneemt. Door de resolutie van Hubble kon de driedimensionale geometrie van de stofstrook gedetailleerd in kaart worden gebracht door na te gaan hoe deze afwijkt van het middenvlak van de melkweg.
Locatie in het heelal
Constellatie
Hydra
Afstand tot de aarde
150 miljoen lichtjaar
Leuke feiten
- 1
Schijfkromming komt verrassend vaak voor in spiraalstelsels... studies suggereren dat ongeveer de helft van alle spiraalstelsels... een zekere mate van kromming vertonen, hoewel weinigen even dramatisch zijn als ESO 510-G13.
- 2
Ons eigen Melkwegstelsel heeft een vervormde schijf, hoewel veel subtieler dan ESO 510-G13, waarschijnlijk veroorzaakt door gravitatie-interacties met de Grote en Kleine Magelhaense Wolken.
- 3
De kromming in ESO 510-G13 is naar schatting veroorzaakt door een fusie gebeurtenis in de laatste paar honderd miljoen jaar. Een relatief recente gebeurtenis in de levensduur van de melkweg met een miljard jaar.
Beeld door: NASA, ESA, Hubble Ruimtetelescoop
