Bu Görsel Hakkında
Küçük Hayalet Bulutsusu (NGC 6369), ölmekte olan bir yıldızı çevreleyen küçük, ruhani bir bulut gibi görünüyor; narin, hayaletimsi parıltısı, ona çağrıştırıcı ortak adını veriyor. Bu gezegenimsi bulutsu, Güneş benzeri bir yıldızın ömrünün sonuna ulaşması ve dış gaz katmanlarını uzaya fırlatmasıyla, merkezindeki sıcak, kompakt yıldız kalıntısının etrafında genişleyen bir parlak madde kabuğu oluşturduğunda oluşmuştur. Yılancı takımyıldızında 2.000 ile 5.000 ışıkyılı arasında olduğu tahmin edilen bir mesafede bulunan Küçük Hayalet, neredeyse dairesel şekli ve farklı kütle kaybı dönemleri sırasında dışarı atılan çok sayıda eşmerkezli malzeme kabuğunu ortaya çıkaran karmaşık iç yapısıyla dikkat çekiyor. İç bölgenin mavi-yeşil rengi, merkezi beyaz cücenin yoğun ultraviyole radyasyonu altında parlayan çift iyonize oksijen atomlarından kaynaklanırken, kırmızımsı dış hale ise hidrojen ve nitrojenin düşük enerjili ışıltısından kaynaklanıyor. Bulutsunun küçük açısal boyutu, onu Hubble için zorlu ama ödüllendirici bir hedef haline getirdi; yüksek çözünürlüğü, halka benzeri özellikler ve yıldızın ölüm sancılarının karmaşık dinamiklerini anlatan radyal filamentler dahil olmak üzere yer tabanlı teleskoplarla görülemeyen karmaşık ayrıntıları ortaya çıkarıyor.
Bilimsel Önemi
NGC 6369, orta kütleli yıldızların (yaklaşık 1 ila 8 güneş kütlesi arasında olup yaşamlarını gezegenimsi bulutsularla çevrelenmiş beyaz cüceler olarak sonlandıran yıldızların) yıldız evriminin son aşamaları hakkında önemli veriler sağlar. Hubble'ın görüntüsünde görülebilen çoklu eşmerkezli kabuklar, yıldızın helyum yakan kabuğundaki termal darbelerin periyodik olarak artan kütle kaybını tetiklediği, yıldızın asimptotik dev dal (AGB) aşaması sırasındaki kütle püskürmesinin farklı bölümlerini kaydeder. Bu kabukların aralığı ve yoğunluğu, yıldız evrim modellerinin temel parametreleri olan darbeler arası periyodu ve AGB aşaması sırasındaki kütle kaybı oranını kısıtlar. NGC 6369'un neredeyse dairesel simetrisi, ikili yıldız etkileşimlerini veya güçlü manyetik alanları gösteren iki kutuplu veya çok kutuplu morfolojiler sergileyen birçok gezegenimsi bulutsunun aksine, kütle kaybının nispeten izotropik olduğunu öne sürüyor. Bu, gezegenimsi bulutsuların farklı şekillerini neyin belirlediğini anlamak için onu değerli bir karşılaştırma örneği haline getiriyor.
Gözlem Ayrıntıları
Hubble, Küçük Hayalet Bulutsusu'nu oksijen III (501 nm), hidrojen-alfa (656 nm) ve nitrojen II (658 nm) emisyon hatlarını hedef alan dar bant filtrelerdeki Geniş Alan ve Gezegen Kamerası 2'yi (WFPC2) kullanarak gözlemledi. Bu üç filtre, farklı sıcaklıklardaki ve iyonlaşma durumlarındaki gazlardan kaynaklanan emisyonları izole ederek gökbilimcilerin bulutsudaki fiziksel koşulları haritalandırmasına olanak tanıyor. Oksijen III emisyonu, merkezi yıldıza en yakın olan en sıcak, en yüksek oranda iyonize olmuş gazı takip ederken, hidrojen-alfa ve nitrojen II, iyonlaştırıcı kaynaktan daha soğuk olan gazı takip eder. Ortaya çıkan renkli bileşik, fotoiyonize gezegenimsi bulutsuların karakteristik katmanlı iyonizasyon yapısını ortaya koymaktadır.
Evrendeki Konum
Takımyıldız
Yılancı
Dünya'dan Uzaklık
2.000 ila 5.000 ışıkyılı
İlginç Bilgiler
- 1
Küçük Hayalet Bulutsusu ürkütücü adını almıştır çünkü küçük bir teleskopla bakıldığında uzayın karanlığında süzülüyormuş gibi görünen soluk, yuvarlak, hayaletimsi bir hayalet gibi görünür.
- 2
NGC 6369'un merkezi yıldızının yüzey sıcaklığı kabaca 89.000°C'dir (Güneş'in yüzeyinden yaklaşık 15 kat daha sıcaktır), ancak kütlesi inanılmaz derecede yoğun bir beyaz cüceye sıkıştırıldığı için yalnızca Dünya boyutundadır.
- 3
Küçük Hayalet gibi gezegenimsi bulutsular, kozmik standartlara göre geçicidir ve yıldızlararası ortama dağılmadan önce yalnızca 20.000 ila 30.000 yıl kadar sürer; bu, bir yıldızın milyarlarca yıllık ömründe yalnızca bir an anlamına gelir.
Görsel kredisi: NASA, ESA, Hubble Uzay Teleskobu
